‘Eén minuut later en ik was er niet meer geweest’

Toen Stephanie (32) bijna overleed aan de gevolgen van anorexia, redde vriendin Marije haar leven. Maar terwijl het met Stephanie daarna steeds beter ging, wilde Marije niet meer verder. “Waarom redde ze mij, maar kon ik niet hetzelfde voor haar doen?”

“Ik weet nog hoe ik in 2018 in bed lag en mijn leven uitzichtloos leek. Ik kon nog net de trap van mijn appartement af om open te doen als er bezoek kwam, maar daar hield het wel mee op. Verder lag ik alleen maar. Ik had al zo lang tegen anorexia gestreden, zo veel ups en downs meegemaakt, dat ik lichamelijk en geestelijk gewoonweg op was. Op dat moment woog ik nog maar dertig kilo. Ik had er vrede mee als het einde zou komen, want dan ging ik naar mijn Beppe, mijn Friese oma, en dat vooruitzicht voelde rustig en liefdevol aan. Toen mijn goede vriendin Marije voor de deur stond met boodschappen hoorde ik de bel niet eens meer. Ik was al bewusteloos. Zij wist als geen ander hoe slecht het met me ging en voelde dat het mis was. Zij heeft direct de politie gebeld, waarna ze met behulp van een kleerhanger de deur open hebben gekregen. Ze vonden me in bed, zonder hartslag. Al mijn organen hadden het begeven, op mijn lever na. De hulpdiensten begonnen direct met reanimeren. Als Marije een minuut later de politie had gebeld, was ik er niet meer geweest.

‘LIEVER NIET ETEN, DAN ME ZO NAAR TE VOELEN, BESLOOT IK. TOEN GING HET HARD ACHTERUIT. MAAR MARIJE BLEEF KOMEN’

Anorexia begon bij mij heel onschuldig. Op mijn veertiende kreeg ik een vriendje. Ik begon mezelf al snel te vergelijken met zijn exen. Die waren in mijn ogen veel leuker en slanker. Mijn vriendje deed aan fitness en wilde strakkere lijnen, dus begonnen we samen met afvallen. Maar ik sloeg erin door. Ik at zo min mogelijk en sportte elk moment dat ik kon. Ik viel zo veel af dat ik ondergewicht kreeg. Toen mijn moeder dit zag, stuurde ze me naar de huisarts, die voorstelde om naar een kliniek te gaan. Dat wilde ik niet, dus begon ik te eten. Zodra ik geen ondergewicht meer had, zou het niemand opvallen hoe slecht het met me ging. Maar vanbinnen voelde ik me gevangen in de gedachten over eten en niet eten. Ik kreeg last van eetbuien en compenseerde dat wat ik at met laxeren en veel bewegen. Zo kabbelde ik jaren door. Op mijn twintigste ontmoette ik een jongen met wie ik trouwde. We verhuisden naar een koopwoning, ik rondde de pabo met succes af en kreeg een baan als leerkracht. Het leek voor de buitenwereld of ik het allemaal voor elkaar had. Maar juist al die veranderingen zorgden voor veel spanning. Ik zocht houvast en die vond ik in mijn eetstoornis: controle over wat ik wel en niet at. Mijn man wist van mijn problemen, maar deze werden nu veel duidelijker zichtbaar, en erger. Ik ging de eetstoornis ook erg op hem fixeren. Zo durfde ik niet te eten, tenzij hij iets at. Ook als hij geen honger had, pushte ik hem om toch te eten. Het was vreselijk ongezond en we hadden hierdoor veel spanningen in onze relatie. Die spanningen zorgden er ook weer voor dat ik me nog meer terugtrok in de eetstoornis.”

Benauwd gevoel

‘Toen ik na drie dagen coma wakker werd, was ik boos. Ik had rust gevonden, MAAR NU MOEST IK TOCH WEER LEVEN’

“Op mijn 25ste ben ik, aangemoedigd door mijn man, toch naar een kliniek gegaan. Toen is voor het eerst de diagnose anorexia bij me vastgesteld, waarna verschillende opnames volgden. Ik dacht vaak: waarom lukt het anderen wel om normaal te leven? Bij de opnames draaide het vooral om weer gaan eten en niet meer compenseren door extra te bewegen, de onderliggende oorzaken van de eetstoornis werden niet aangepakt. Toen ik na zeven maanden weer thuiskwam, had ik door dat ik het leven niet zomaar weer kon oppakken. Ik moest iets doen om de onderliggende problemen aan te pakken. Tijdens mijn opname had ik gehoord over schematherapie: hiermee leer je valkuilen te herkennen en hardnekkige patronen te doorbreken. Dit bracht mij veel inzichten. Zo besefte ik dat mijn moeder had geprobeerd haar eigen afschuwelijke jeugd te compenseren door mij te overladen met liefde. Dat uitte zich in alles voor mij te willen oplossen. Had ik bijvoorbeeld ruzie met een vriendinnetje, dan ging zij erheen om het uit te praten. Goedbedoeld, maar dat werkte voor mij juist verstikkend. In mijn man had ik iemand gevonden die erg op mijn moeder leek en alles voor me regelde. Maar ook dit zorgde voor een benauwd gevoel dat mijn eetstoornis aanwakkerde. Ik heb dit uitgesproken naar mijn man. Zijn reactie daarop was bot: hij wilde scheiden. Dat had ik niet verwacht, het was juist iets waar ik samen met hem aan wilde werken. Maar ik zag ook wel in dat we erg uit elkaar gegroeid waren. Ik was veel opgenomen geweest, waardoor ik weinig thuis was. Hij had ook zware, eenzame jaren doorgebracht, jaren waarin ik erg met mezelf bezig was. En ik denk ook zeker dat hij door mijn vergelijking met mijn moeder gekwetst was. Het waren allemaal redenen die er samen voor zorgden dat hij besloot onze relatie te beëindigen.

Gelukkig kon ik in deze tijd bouwen op vriendinnen die ik had leren kennen bij de therapie, onder wie Marije. Zij had lange, rossige haren en een brede lach. Echt iemand wier ogen sprankelden en die je veel liefde gaf. Zij kon me ineens beetpakken voor een knuffel en mijn wangen overladen met kussen. Dan wist ik even niet wat ik moest zeggen. Zij zat niet in therapie voor een eetstoornis, maar had haar eigen psychische problemen waardoor ze het leven soms zwaar vond. We begrepen elkaar en al snel ontstond een vriendschap die veel voor me betekende. Háár aandacht voelde niet verstikkend. Marije gaf me de ruimte, liet me mezelf zijn, in tegenstelling tot wat mijn moeder en mijn man hadden gedaan. Bij iemand gaan eten, vond ik bijvoorbeeld heel moeilijk. Maar zij stelde me op mijn gemak.‘Kom maar gewoon en zie maar wat je eet,’ zei ze dan.‘Als het niet lukt, lukt het niet.’ Dat gaf me zo veel vrijheid. Ik zag ook hoe vol haar leven was. Ze had allemaal vrienden, veel sociale activiteiten en studeerde Sociaal Pedagogische Hulpverlening. Dat bewonderde ik.

Ik denk wel dat Marije een soort reddersrol op zich nam bij mij. Het was hierdoor geen gezonde, gelijkwaardige relatie. Daarvoor was ik op dat moment ook te ziek. Toen ik met mijn man een mediatorgesprek zou hebben over de scheiding en het opdelen van onze spullen, heb ik zelfs twee weken niet gegeten. Gewoon van alle spanning die het me opleverde. Na dat gesprek kocht ik bij de supermarkt een salade en at die thuis op. Het was letterlijk het eerste wat ik in twee weken at! En dat kostte me zo veel moeite.‘Liever niet eten, dan me zo naar te voelen’ besloot ik. Tja, toen ging het hard achteruit. Maar Marije bleef komen. Dan kroop ik de trap af om open te doen. En zo stond ze ook die dag in februari 2018 bij mij op de stoep. Alleen deed ik toen niet open.”

Keihard vechten

(fotografie Charise Rozenbeek)

Vind je dit interessant?

Ontdek nu alle Nederlandse top titels in één app!

Al abonnee?
Log in om verder te lezen

‘‘KOM NOU MAAR GEWOON EN ZIE MAAR WAT JE EET,’ ZEI ZE DAN. DAT GAF ME ZO VEEL VRIJHEID’

“Toen ik na drie dagen coma wakker werd in het ziekenhuis, was ik boos. Het was niet alsof ik dood wilde, maar ik had wel rust gevonden toen ik in bed lag. En nu moest ik toch weer leven. Marije kwam elke dag langs en probeerde me moed in te praten.‘Ga ervoor,’ moedigde ze me aan.‘Jij kunt dit!’ Ze was zo zorgzaam. Gaf me knuffels, massages, vroeg of ze iets voor me kon meenemen. Het moet voor haar ook moeilijk zijn geweest. Allereerst was het traumatisch om me zo te vinden. En ik was vaak boos dat ze me had gevonden, zei liever dood te willen gaan. Terwijl zij me zo probeerde op te peppen om wél door te zetten.

Op een gegeven moment kwam ze minder vaak langs, omdat ze het heel druk had met haar studie. Ons intense contact verwaterde. Ik stond er op dat moment niet bij stil en was vooral bezig met de vraag of ik wel door wilde leven, want dan zou ik keihard moeten gaan vechten tegen de eetstoornis. Ergens tijdens het aansterken heb ik toch de knop om weten te zetten: ik wilde leven. God speelde hierin een grote rol. Ik was gelovig opgevoed, maar dat was in de loop van de jaren verwaterd. Mijn ex-man had God weer op mijn pad gebracht. Mijn geloof zorgde voor de kracht om door te zetten en alle tegenslagen te zien als beproevingen die mijn karakter hebben helpen vormen. Ik liet me ook dopen, wat voelde als het begin van een nieuw leven. Kort nadat ik uit het ziekenhuis kwam kreeg ik ook de mogelijkheid om een nieuwe woning te betrekken. Het was een opknaphuis met een tuin midden in de Randstad, daar kon ik geen nee tegen zeggen. Ik werd steeds sterker en merkte dat ik beter in mijn vel kwam te zitten dan in jarenlang het geval was geweest.

Toen ik een paar maanden in mijn nieuwe huis woonde, stuurde ik Marije een berichtje dat ik haar graag wilde zien. Daarop kreeg ik terug dat het op dat moment niet zo goed met haar ging. Ze had even tijd voor zichzelf nodig. Ik vond dat jammer. Nu het eindelijk goed met me ging, wilde ik haar juist zien. Nu zouden we veel gelijkwaardiger kunnen zijn in onze vriendschap. Maar ik gaf haar de ruimte. Kort daarna kwam ik haar toevallig tegen toen we allebei in hetzelfde gebouw naar therapie gingen. Onze band was nog net als altijd: ze knuffelde me en gaf me kusjes. En ik vertelde haar hoe dankbaar ik was dat ze me had gevonden. Hoe ik door haar een tweede kans had gekregen in het leven en die benutte. En dat ik hoopte dat we de draad zouden kunnen oppakken en onze vriendschap konden voortzetten op een andere, gezondere manier. Ik stuurde haar weer een berichtje om koffie te drinken. Ze vond het fijn me te hebben gezien, alleen had ze even tijd nodig. Maar in de toekomst zouden we wel kunnen afspreken. Voor mij had het geen haast. Dat kwam vanzelf wel goed, de basis van onze vriendschap was immers goed en sterk.”

Vlinderstruik

‘ALLES WAT IK DOE, DOE IK DANKZIJ HAAR. Zonder Marije was ik er niet meer geweest: zij is mijn reddende engel’

“Een paar maanden daarna las ik het bericht op Facebook waarin stond dat Marije had besloten uit het leven te stappen. Toen stokte mijn adem. Ik wist dat het soms niet goed ging en ze in het verleden zulke gedachten had gehad en pogingen had gedaan. Maar dat het zo slecht ging, had ik nooit verwacht. Was het misschien per ongeluk gebeurd? Ik nam contact op met haar familie en hoorde dat het een bewuste keuze was geweest. Ik snapte heel goed waarom iemand zo’n beslissing maakt. Als je zo veel ups en downs hebt, kun je soms gewoon niet meer. Ik had dat ook gehad, maar toen had Marije mij gered. Dus waarom leef ik nu nog? En waarom heb ik niet hetzelfde voor haar kunnen doen? Door het rouwkaartje wist ik waar haar ouders woonden. Ik trok de stoute schoenen aan en ben met een vriendin naar hun huis gegaan. Ik vond het heel eng toen ik voor de deur stond. Maar haar ouders reageerden heel open en nodigden me uit om binnen te komen. Ik had een vlinderstruik voor ze meegenomen.‘Dan komt Marije vast als een vlinder weer bij jullie langs’, zei ik tegen ze en dat vonden ze heel mooi. Ik vertelde hoe dankbaar ik was dat Marije me had gered. Dat vonden haar ouders prachtig om te horen. Ze hadden indertijd van Marije gehoord hoe ze me had gevonden en wisten dat ik boos was geweest. Ze vonden het heel fijn om te vernemen dat Marije en ik elkaar hadden gesproken en dat Marije wist hoe goed het nu met me ging.‘Wacht even, ik heb iets voor je,’ zei haar moeder voordat ik wegging. Ze kwam terug met een ketting met een vlinder eraan. Die draag ik altijd bij me. Waar ik ook heen ga, de ketting gaat mee. Zo is Marije altijd bij me.

Soms denk ik na over hoe jammer het is dat Marije en ik elkaar niet meer kunnen spreken. Ze kende mij in een tijd dat het slecht ging. Ik vind het zo verdrietig dat ze al het mooie mist. Bijvoorbeeld dat ik me inzet voor het Leontienhuis (hulp bij herstel na een eetstoornis, red.) en als levend boek te leen ben voor lezers bij Living Library om eetproblemen bespreekbaar te maken. Hoe ik weer ga studeren met als doel ooit een eigen praktijk op te kunnen zetten om anderen te helpen. Ik weet immers wat mensen kunnen doormaken; ik ken hun pijn en verdriet. Al mijn eigen ervaringen zullen ervoor zorgen dat ik mensen beter kan helpen. Marije zal elke stap bij me zijn. Want alles wat ik doe, doe ik dankzij haar. Zonder haar was ik er niet meer geweest: zij is mijn reddende engel. Ik zie Marije als iemand die door mij te redden een zaadje heeft geplant. Nu is het aan mij om te zorgen dat het zaadje uitgroeit tot een grote boom die hopelijk veel mensen kan bereiken en inspireren. Ik zal het altijd jammer vinden dat ze er niet meer is om dit mee te maken, maar ik voel elke dag dat ze meekijkt van boven en trots is op wat ik doe.”

113 ZELFMOORDPREVENTIE

Denk je aan zelfmoord en wil je hierover met iemand in gesprek? Of maak jij je zorgen om iemand in jouw omgeving? Je kunt op 113.nl anoniem chatten of gratis 0800-0113 bellen. De hulplijn is 24/7 geopend.

Dit artikel komt uit:
Flair - Editie 22 - 2022

Flair - Editie 22 - 2022
Terug naar overzicht
Terug naar overzicht

Lees meer

Alle artikelen
Groot feest in noorwegen: amalia’s eerste gala
Weekend

Groot feest in noorwegen: amalia’s eerste gala

Toute royale kwam naar Oslo voor het feestje van de achttienjarige erfprinses Ingrid Alexandra. Voor heel wat jonge royals was het hun eerste konink lijke bal. Zoals voor prinses Amalia en haar Belgische collega prinses Elisabeth.

Lees meer
Wat u nog niet wist over Chantal Janzen
Story

Wat u nog niet wist over Chantal Janzen

Dit jaar zit Chantal Janzen (43) twintig jaar in het vak, en dat vraagt om evenzoveel leuke, interessante en opmerkelijke weetjes over de talentvolle presentatrice en musicalster. Want wist u bijvoorbeeld dat ze kampt met hoogtevrees, dit jaar oma wordt, in therapie is geweest en dat haar ooit zo innige band met showbizzcollega Linda de Mol ernstig bekoeld is?

Lees meer
FLINKE DOMPER voor pasgetrouwde Anouk
Party

FLINKE DOMPER voor pasgetrouwde Anouk

Eerst moest ze al afscheid nemen van haar zoon Benjahmin (20) die naar Amerika ging om zijn basketbalcarrière te vervolgen en nu vertrekt ook Anouks dochter Phoenix (17) naar de USA, nadat ze een aanbod heeft gekregen van The Washington State University om daar te komen basketballen. Ook vertrekt haar zoon Elijah (18) na de zomer voor vier jaar naar het buitenland voor een studie. De pasgetrouwde Anouk is supertrots dat ze hun dromen waar gaan maken, maar zal haar uitgevlogen kinderen enorm gaan missen, zegt ze.

Lees meer
De ware reden achter huwelijk Hans Klok
Story

De ware reden achter huwelijk Hans Klok

‘Op maandagmorgen naar het stadhuis’ Hans Klok (53) heeft de afgelopen tijd zijn leven onder de loep genomen. De illusionist wilde weten of hij iets te vrezen heeft. ‘Ik vind het verschrikkelijk hoe mijn collega’s de afgelopen maanden onder vuur zijn komen te liggen en dat men in Nederland steeds meer voor eigen rechter gaat spelen,’ vertelt Hans aan Story. ‘Bij sommige van mijn collega’s, onder wie Marco Borsato, moet nog van alles bewezen worden. Maar zijn carrière is stuk. Zelfs als straks blijkt dat het niet waar is, heeft hij een wonder nodig om terug te komen. Dat is toch verschrikkelijk? En zelfs een instantie als Madame Tussauds doet daar aan mee. Zij halen zijn beeld weg en brengen daar zelfs een persbericht over naar buiten. Dat laatste hadden ze…

Lees meer
‘Steeds vaker dacht ik: als dit het leven is, hoeft het voor mij niet meer’
Flair

‘Steeds vaker dacht ik: als dit het leven is, hoeft het voor mij niet meer’

Als Jamie Crafoord (29) 22 jaar is, krijgt ze siliconen borstprotheses. Haar geluk is van korte duur, want ze wordt doodziek. Pas als ze nog maar 37 kilo weegt en in een rolstoel belandt, ontdekken ze de oorzaak: ‘zwetende’ protheses. “Ik wilde dat spul het liefst direct nog uit mijn lichaam trekken, heb geen moment getwijfeld.”

Lees meer