‘Ik leer nu pas een beetje met mijn kinderen te praten’

Zijn ooit gedroomde solovoorstelling moet wachten: ex-Vliegende Panter, acteur en cabaretier REMKO VRIJDAG (50) is met de musical Charlie and the Chocolate Factory zes dagen per week onder de pannen. ‘Ik ga gewoon – even afkloppen nu – écht niet meer drinken.’

‘Waarom zou je altijd vijf dagen in de week door het land scheuren en denken dat dat zaligmakend is?’

‘Víjftig. Héérlijk.’

Remko Vrijdag leunt achterover. Met een gelukzalige zucht en een volvet aangezette zachte g spreekt-ie het uit, zijn nieuw verworven leeftijd. Even daarvoor nam hij ons mee in zijn hoofd als dertiger. Onrust, gedoe, energie overal, andere relaties, een scheiding, en ondertussen maar doordenderen met De Vliegende Panters, waarmee hij met Diederik Ebbinge en Rutger de Bekker van 1995 tot 2008 successen boekte.

Die roerige tijd ligt achter hem, vóór hem wacht de musical Charlie and the Chocolate Factory, naar het beroemde kinderboek van Roald Dahl. Twee jaar geleden zei hij al ja tegen de rol van Willy Wonka. Het betekende dat Vrijdag & Sandifort, het cabaretduo dat hij vormt met Martine Sandifort, op pauze werd gezet. ‘We waren toen al acht jaar on the road met elkaar, continu. Het voelde alsof het tijd werd voor iets anders. Martine zat toen al aan een soloshow te denken, een pauze gaf haar ook de mogelijkheid om met die ambitie iets te doen.’

Na twee jaar uitstel gaat de musical nu echt van start: eerst in vier weken tijd de voorstelling in de vingers krijgen, en dan tot en met maart 2023 zes keer per week optreden in verschillende theaters in het land.

Hoe kijk jij naar zo’n dichtgetimmerd vooruitzicht?

‘Ik heb nog nooit zolang een voorstelling zo vaak moeten spelen. Daarom neem ik nu zanglesjes, om mijn stem soepel te houden. En ik ga gewoon – even afkloppen nu – écht niet meer drinken. Verder heb ik genoeg tijd om na te denken over wat ik hierna wil doen. Ik heb daar wel ideeën over.’ Voorzichtig: ‘Ik heb altijd gedacht dat ik mezelf voor mijn vijftigste toch wel, een soort van, solo cadeau wil doen.’

Je hebt vaak gezegd dat je dat niet wilde, omdat je niet elke avond alleen met je technicus in een Chinees restaurant wilde zitten.

‘En dan ook nog elke avond alleen in je kleedkamer. Hoelang is dat leuk? Ik vond het ook altijd een beetje ijdel, zo van: ik moet solo, ik wil mijn naam in neonletters op een theater! Daar is het voor mij minder om te doen geloof ik. Ik wil vooral weten of ik het kan. En als ik nou zorg dat ik leuke begeleiders om me heen heb, een bandje of zo, dan is het wel weer leuk. Daar zit ik een beetje op te broeden.’

Is die gezelligheid belangrijker dan het feit dat je alleen op een podium staat?

‘Misschien wel ja. Het zit ’m ook in het maken, hè. Een halfjaar van tevoren ben je al met een voorstelling bezig. Dan zit je met twee à drie mensen in een repetitielokaal te werken: oké, shoot, wat hebben we meegemaakt, wat is leuk? Ik kén niet anders dan dat.’

Mis je het samen spelen met Martine?

‘Af en toe, zo’n gevoeletje van: god, wat was het toch te gek met zijn tweeën. We bellen regelmatig, we appen. Laatst hadden we wat verjaardagen achter elkaar. Daar zat een silent disco-feestje bij. Martine en ik stonden daar als kinderen zo blij met die koptelefoons op te dansen. Toen vertelde ze dat ze een week later weer zo’n feestje had, maar dan op blote voeten in Ruigoord. Ik zei meteen: ik ga mee! Stonden we daar weer samen los te gaan.’

Je hebt al twee jaar geen cabaret gemaakt. In die tijd stond de discussie over wat wel en niet kan qua grappen niet stil. Hoe woke ben jij?

‘Veel grappen die ik met de Panters maakte, zou ik nu nooit meer doen. Zoals die van Dikkie Dik, die gaat in feite over een jattende zwarte junk. Maar de opmerking ‘je kan tegenwoordig niets meer zeggen’ vind ik onzin. Ik heb het idee dat mensen nu veel meer zeggen dan vroeger, en harder ook. Het goede aan de woke-beweging is dat je als cabaretier elke grap vier keer onder het mes moet leggen: raak ik hier mensen mee? Wil ik dat? Vind ik deze grap belangrijk genoeg om hem alsnog te maken? Het hoort bij deze tijd om genuanceerder na te denken. Dat is ook leuk, want als het goed is, wordt de humor er beter van.’

Met Martine heb je veel karikaturen neergezet, zoals Benno de homo.

‘Er zijn toen ook wel mensen uit de zaal gelopen. Het ging over anti-homotherapie, wat in de VS voorkomt. Daar hebben we het over gehad: we wilden die therapie aankaarten, maar tegelijkertijd zet je een homo-cliché neer. Benno is een van mijn favoriete types. Ik denk dat ik hem nog wel een keer zou willen inzetten.’ Lacht. ‘Dan wint mijn lol voor dat type het nog steeds van mijn wokeness. Ik ben ook flexitariër!’ Dan, zichtbaar worstelend: ‘Mijn principes gaan ver, maar… Ik weet het niet. Oké, daar heb je me wel. Ja maar Jezus, als ik hem ook al niet meer mag doen!’

Dan zeg je eigenlijk: ‘Mag je dan nergens meer een grap over maken?’

‘Toch moet je daar wel over nadenken, over de context waarin je die grap maakt. Je moet het slimmer doen, door iets groters aan te snijden, een punt te maken. Ik zou die Benno-act nu ook niet meer zo doen, hoe goed onze bedoelingen ook waren.’ Zucht. ‘Martine en ik kunnen dus nooit meer samen iets doen! Dat wordt voortaan heel serieus teksttoneel. We hebben samen tot 1 februari 2020 gespeeld, toen was het virus er al. We maakten er nog grappen over: als er maar niemand in de zaal zit met corona, ha-ha-ha! En ondertussen stond ik al een meter-tje naar achteren te spelen. Virussen vind ik echt vreselijk. Iemand zei een keer: als je zo bang bent, moet je júist zombie-films over virussen gaan kijken, dat helpt. Ik heb toen I Am Legend met Will Smith gezien. Dóódeng! Ik heb nóg meer mijn deuren dichtgehouden.’

‘Mijn vriendin zei: ga wat anders doen, word leraar!’

Ben je nog steeds zo bang?

‘Nu ben ik er aan gewend, ik heb een soort eeltlaag gecreëerd de afgelopen jaren. We leven nog, eigenlijk viel het wel mee.’ Meteen: ‘Nee, het viel helemaal niet mee. Vooral psychisch was het een kutperiode. Ik werd bloedchagrijnig, maar soms was ik ook helemaal happy: zeeën van tijd, wandelen, lekker koken. Ik had op een gegeven moment in een halfj aar twee draaidagjes gedaan en dat was het. Margreet, mijn vriendin, zei toen: ga wat anders doen, laat je omscholen, word leraar! Zij werkte ook in het theater, maar is in de lockdown overgestapt naar een bouwatelier. Ik heb serieus geprobeerd die gedachte te implementeren en er iets mee te doen. Maar het lukte me niet.’

OP ZIJN VIJFDE ONTDEKTE Remko Vrijdag op het schoolplein in Eindhoven dat hij grappig was toen hij Donald Duck nadeed. ‘Ik zag dat klasgenootjes lachten, maar ook zeven– en achtjarigen, echt grote kinderen! Toen wist ik: I’ve got myself an audience!

Echt gelukkig werd Vrijdag toen hij naar de Vrije School ging, een idee van zijn moeder; zijn muzikale kwaliteiten kwamen tot bloei bij een jongenskoor, een idee van zijn vader, zelf zanger en koordirigent. Zijn ouders scheidden toen hij zestien was. In maart 2021 overleed zijn vader. ‘Ik lijk uiteindelijk meer op hem, hij was meer van het doorpakken. Mijn moeder is van de beren op de weg. Daar heb ik helemaal niets van. Goed luisteren, goed observeren, dat heb ik wel van haar.’

Een paar maanden na het overlijden van je vader stond je met Rutger de Bekker op De Parade. In een scene liet je je vader zogenaamd vanuit de kist aanwijzingen geven voor zijn eigen afscheid.

‘Toen hij tijdens de lockdown overleed, dacht ik: ik móet wat doen, anders word ik gek. Met Rutger kon ik al die shit van de laatste jaren en al die ideeën omzetten in een voorstellinkje. Dat hebben we gespeeld en toen…’ Schiet in de lach: ‘…ging De Parade weer dicht! Nou goed, die zes, zeven keer dat we hem gedaan hebben, was het een feest.’

Was het een manier om zijn dood te verwerken?

‘Ja, dat denk ik wel ja. Al was zijn dood op zich niet heftig. Hij is 76 geworden, hij had van alles, was ook nog dement. Op zijn 25ste zei zijn arts al dat hij het lichaam had van een vijftigjarige. Maar hij bleef een rasoptimist.’ In opgewekt Eindhovens dialect: ‘Ik lig wel in het ziekenhuis maar het gaat helemaal goed, er zijn heel goeie dokters hier. Uiteindelijk is hij in zijn slaap overleden. Het was geen verrassing, het lichtje was al aan het uitgaan. Met mijn zoon ben ik er nog naartoe gereden, toen was hij al in een soort slaaptoestand. Maar ik voelde aan zijn ademhaling dat hij wist dat we bij hem zaten. Die nacht is hij overleden.’

Violist en componist Micha Molthoff, jouw goede vriend, vertelde dat jullie samen een eigen dialect hebben en daarmee meer open naar elkaar durven te zijn. Is humor jouw manier om met moeilijke dingen om te gaan?

Lacht. ‘Ja, ik denk dat dat een mannending is. Dat deden we met de Panters ook. Als typetje durf ik wel ineens de waarheid te vertellen. Dan durf ik verder te gaan. Theater is voor mij ook een soort houvast: ik kan gebeurtenissen op die manier van me afschrijven, in iets verpakken. Het is een soort veiligheid, een huis. Een ontzettende uitlaatklep. Daar maakte ik me ook zorgen over met de tweede lockdown: als alles dicht blijft, kan ik dat ei niet meer leggen. Wat moet ik dan met al die gevoelens, als ik ze niet meer kan omzetten naar theater? Moet ik dan écht naar een therapeut?’

Jij en Micha maakten in 2008 een voorstelling nadat hij net was gescheiden en jouw huwelijk ten einde liep. Spreek je daar dan ook niet samen over?

Vind je dit interessant?

Ontdek nu alle Nederlandse top titels in één app!

Probeer nu 14 dagen gratisProbeer nu 14 dagen gratis

‘Dat deden we in liedjes. Dan had ik iets geschreven over mijn huwelijk met de zin: we hangen allebei knock-out in de touwen. Micha zei toen: “Oké, heel mooi, doen we. Welke akkoorden?”’

Vind je het dan zo moeilijk om over bepaalde onderwerpen te praten?

‘Nou… sommige dingen wel. Ik leer nu pas een beetje om met mijn kinderen over echte dingen te praten. Bijvoorbeeld over de scheiding tussen hun moeder en mij. Pas onlangs heeft mijn dochter verteld dat zij er echt heel verdrietig van was. Mijn vriendin zwengelde het een beetje aan, die zag aan haar dat er wat was, pulkte er even aan en alles kwam naar boven. Ik heb dat nooit gedaan, ik heb dat nooit echt aangedurfd, of gevoeld. Ik dacht altijd: die scheiding hebben we toch prima gedaan? We zijn altijd on speaking terms geweest, we hebben zelfs een ceremonie gedaan met een begeleider, een soort afscheidsritueel van onze relatie, de kinderen waren erbij. Ze waren toen negen en twaalf. Maar je kan die kinderen nog zoveel wijsmaken, uiteindelijk vinden ze het gewoon kut.’

Zou je het nu anders hebben gedaan?

‘Ik denk wel dat dit de beste manier is, áls je wil scheiden. Maar het gaat nooit zonder slag of stoot. Iedereen houdt er blauwe plekken aan over. Het is tien, elf jaar geleden en de kinderen kijken nog steeds heel erg uit naar de verjaardag van hun moeder. Want dan gaan we met zijn vieren eten. Ik merk dat dat voor hen het fijnste is dat er bestaat.’

Lijkt me best moeilijk om dat nog steeds te merken.

‘Dat is het ook! Maar ja, het is wat het is. Dus laten we van dat moment maar gewoon genieten. Ik denk dat ze er zelf ook steeds meer zo in kunnen staan, want ze zijn intussen 20 en 23.’

Die scheiding volgde een aantal jaar na het einde van de Panters. Had het veel met elkaar te maken?

‘Tijdens de Panters verbleef Elisabeth, mijn toenmalige vrouw, drie jaar lang op en af in Spanje met de kinderen. Die waren toen zes en acht en zaten deels daar op school. Ze was vroedvrouw en vond de Nederlandse protocollen benauwend. Ik bleef hier, omdat ik hier mijn werk had. Ik was veel te career-driven om na te denken over iets als een sabbatical. Met de Panters hadden we veel succes, we waren een soort Beatles van het cabaret. Dat was fantastisch, maar had ook een keerzijde. Want zo dreven mijn ex en ik steeds verder uit elkaar, al had ik dat op dat moment niet door. Zij zei: jij gaat hier altijd mee door. Dat was waar: er zat een hoop onrust in mij. Zoveel energie, gedoe, andere relaties ook, en ondertussen de boel draaiende willen houden en kinderen opvoeden.’ Met gedragen stem: ‘Dat was wel een woelige periode in mijn leven!’ Een diepe zucht. ‘Jezus. Ik word al helemaal moe als ik eraan terugdenk! Fokking hel. Die onrust is nu wel heel erg voorbij. Ondanks alle corona–perikelen. Of nou: het goede van corona was dat het een pauze was die ons door de strot is geduwd. Ik begon te relativeren: wat deden we toch allemaal, als kippen zonder kop met te weinig geld in veel te weinig tijd? En altijd die stress of het wel gaat lukken. Dat was tijdens de lockdown even helemaal niet. Ik ging m’n Ottolenghi’s openslaan, boodschapjes doen en als Margreet dan thuiskwam van haar nieuwe baan, had het mannetje weer heerlijk gekookt. The simple life, weet je wel. Waarom zou je altijd vijf dagen in de week door het hele land scheuren en denken dat dat zaligmakend is?’

‘Aan een scheiding houdt iedereen blauwe plekken over’

Je begint nu aan een productie waardoor je het komende halfjaar compleet wordt geleefd.

‘Ik sta er nu meer ontspannen in. Ik zorg dat ik mijn tekst ken, dat ik mijn ding zo goed mogelijk doe. Ik weet dat ik het kan en ik weet: vroeg of laat komt het altijd goed. Ik ga niet meer mee in die gekte. Het is allemaal veel meer… een cliché hoor, maar: in het moment.’ Lacht. ‘Ik zit best wel vaak in het moment tegenwoordig.’

Nog even en je gaat zeggen dat je meer in je kracht staat.

‘Ja maar god, het is ook de leeftijd! Ik weet gewoon beter wat ik kan. Ik sprak Diederik laatst. Die zei: ‘Als ik van die jonge ambitieuze aanstormende talenten zie, denk ik: Jééézus, ik heb dat zó niet meer!’ Dat herken ik wel, dat je daar een beetje vermoeid als een oude man naar staat te kijken en zegt: nou jongens ga maar, hier, neem dat podium, je mag het hebben!’

Remko Vrijdag

GEBOREN 23 april 1972, Waalre OPLEIDING Kleinkunst-academie in Amsterdam BEKEND VAN De Vliegende Panters, samen met academie-klasgenoten Diederik Ebbinge en Rutger de Bekker (1995-2008) DUO met Martine Sandifort (2012-2020) FILMS Alles is Liefde, Dolfje Weerwolfje, Gooische Vrouwen TV Acteert en zingt sinds 1996 in Het Klokhuis SPEELT vanaf september Willy Wonka in de musical Charlie and the Chocolate Factory VADER van dochter Abeltje (23) en zoon Pablo (20) PRIVÉ verloofd met Margreet van der Helm, die werkt als creatief timmerman

DE VLIEGENDE PANTERS

MET DANK AAN RESTAURANT STORK AMSTERDAM VISAGIE ANITA DE BOER

Dit artikel komt uit:
Mezza - Editie 34 - 2022

Mezza - Editie 34 - 2022
Terug naar overzicht
Terug naar overzicht

Lees meer

Alle artikelen
Wie denkt Roxeanne Hazes wel dat zij is?
Nieuwe Revu

Wie denkt Roxeanne Hazes wel dat zij is?

PROFIEL — Het helaas al jaren voortslepende Hazes-familieconflict krijgt een nieuw hoofdstuk door de afzegging van Roxeanne Hazes (29) voor het meezingfeest Holland Zingt Hazes in 2023. Een gemis?

Lees meer
Vrouw die de Meilandjes miljonair maakte maar afgedankt werd, slaat keihard terug!
Story

Vrouw die de Meilandjes miljonair maakte maar afgedankt werd, slaat keihard terug!

Toen de Meilandjes ruzie kregen met hun manager Valérie Lempereur, de vrouw die de markante familie nota bene definitief op de kaart zette, typeerden ze haar ineens als onbetrouwbaar. Valérie, die deze week met een autobiografie komt, kondigt in Story haar zoete wraak aan...

Lees meer
De Engelse Escobar gaat cashen
Panorama

De Engelse Escobar gaat cashen

In november wordt de grote Britse crimineel Curtis ‘Cocky’ Warren (59) vrijgelaten. ‘De Engelse Escobar’ zat dertien jaar vast. In die tijd is er een hoop veranderd. Zo is hij ineens een celebrity geworden.

Lees meer
Geldvragen
MAX Magazine

Geldvragen

FINANCIEEL JOURNALIST JAAP ROELANTS BEHANDELT IEDERE WEEK VRAGEN VAN MAX-LEZERS. Deze week: de gewone consument wordt de dupe van de strijd van de banken tegen crimineel geld. En wanneer stort de bank mijn te veel berekende rente terug?

Lees meer
Zelfs de desserts hebben schitterende herfstkleuren
Libelle Special

Zelfs de desserts hebben schitterende herfstkleuren

Met kastanjeroom en gehakte chocolade KASTANJEROOMTAART Voor 8 personen: boter om in te vetten • 6 eieren • 150 g fijne kristalsuiker • 1 blik (500 g) kastanjepuree (crème de marron) • 2 tl vanillepasta • 1 tl bakpoeder • 250 g amandelmeel • 200 ml slagroom • 100 g pure chocolade (70% cacao), grof gehakt. Extra: springvorm Ø 18 cm, bakpapier, elektrische mixer Verwarm de oven voor op 160 °C. Vet de springvorm in, bekleed bodem en zijkanten met bakpapier en vet dit ook in. Mix eieren en suiker minimaal 2 min. tot het mengsel lichtgeel en luchtig is. Voeg 400 g van de kastanjepuree toe en mix op lage stand tot het mengsel glad is. Voeg vanillepasta, amandelmeel en bakpoeder toe en spatel dit er zo luchtig mogelijk door. Giet het…

Lees meer