‘Ook ik ben vervangbaar’

Het einde is in zicht, de dagen beginnen te tellen voor de sportman Sven Kramer (35). Zijn vijfde Spelen worden de laatste. We leggen de man die jarenlang het schaatsen domineerde en kleur gaf, tien stellingen voor. “Ik ben in elk geval helemaal niet bang voor een zwart gat.”

‘Ik had veel eerder een rugoperatie moeten ondergaan

“Nee. Tot vorig jaar zag ik de noodzaak van een rugoperatie ook niet. Drie jaar geleden werd ik nog olympisch kampioen met die rug en daarna pakte ik de Europese titel allround en werd ik tweede op een WK. Ik heb lang gedacht: het kan zo ook. Het afgelopen jaar heb ik ervoor gekozen om de pijn te verbijten. Aan elke operatie kleeft ook nog eens een risico, de problemen kunnen ook juist erger worden na een ingreep. Maar na vorig seizoen vond ik dat er iets moest gebeuren, zo wilde ik het niet meer. Ondanks die rug was ik altijd goed geweest op de momenten dat ik er moest staan. Tot vorig seizoen. Voor het eerst in m’n carrière was ik niet goed op het moment dat ik goed moest zijn. Toen heb ik toch gekozen voor een ingreep. Mijn rug zal ook nu een zwakke plek blijven. Maar door de operatie kon ik wel een goede voorbereiding op het seizoen draaien.”

Ireen Wüst en ik hebben het schaatsen sportief en commercieel naar een hoger plan getild

“Ik denk wel dat wij wat teweeg hebben gebracht binnen het schaatsen en de Nederlandse sport. Dat hebben we in onze beginjaren ook samen met TVM gedaan. Ireen en ik zijn lange tijd dominant geweest en hebben voor continuïteit in titels gezorgd. Daarvóór was het allemaal relatief vluchtig. Schaatsers presteerden vaak een jaar of drie goed. En ploegen kregen snel een andere naam.

Ireen en ik hebben zeker in de omgang richting publiek en media een verandering teweeggebracht. Ik denk dat wij nooit bang zijn geweest om onze ambities uit te spreken. Wij zeiden dat we maar met één resultaat tevreden waren: goud. Dat was rond onze eerste Spelen in Turijn, in 2006, niet heel gebruikelijk in de Nederlandse sport. Sterker nog: daar was behoorlijk weerstand tegen in het begin. Ik heb er nooit wakker van gelegen dat mensen er wat van vonden als ik iets riep.

In deze tijd is het veel normaler dat sporters hun ambities hardop uitspreken. Kijk naar Max Verstappen en Mathieu van der Poel. Nu vindt iedereen het gaaf dat zij roepen dat ze alleen tevreden zijn met de winst.

Ireen leek altijd wat bescheidener dan ik, maar vergis je niet, zij is ook een echte killer. We hebben in de TVM-jaren onbewust veel aan elkaar gehad. We waren een jaar of zestien toen we bij Jong Oranje voor het eerst samen in een ploeg kwamen. Ireen komt uit een heel ander gezin dan ik. Bij mij is topsport veel meer met de paplepel ingegoten, mijn vader was immers ook schaatser. Ik wist eerder wat je moest doen en laten om prof te zijn, maar Ireen heeft het heel snel opgepakt. Ik begrijp goed wat ze bedoelt als ze zegt dat ze mij ziet als haar schaatsbroer.

En nu zal de vraag komen of wij vervangbaar zijn. Ik hoop oprecht dat er geen sportief gat ontstaat als Ireen en ik gestopt zijn. Ik noem het ook zeker geen ramp dat Ireen en ik stoppen. Om het dat stempel te geven, zou getuigen van zelfoverschatting. Het zal misschien even wennen zijn als Ireen en ik er niet meer bij zijn, maar uiteindelijk is iedereen, ook ik, vervangbaar. Dat hoop en denk ik. Er komen weer nieuwe helden. We laten op dit moment wel een sport achter die, vind ik, iets te veel onder druk staat. Dat zal zeker ook door de coronaperikelen komen. Daarom hoop ik dat de Spelen in Beijing een succes worden, net als Sochi in 2014 en Pyeongchang in 2018. Dat is belangrijk voor onze sport.”

Op mentaal vlak ken ik mijn gelijke niet in de Nederlandse sport

“Moeilijk te zeggen. Ik lees geregeld verhalen over mentale problemen bij topsporters. De drempel om erover te praten is lager geworden, dat is zeker zo. Ik zal het ook niet snel veroordelen als sporters zich hierover uiten, maar ik heb wel het idee dat het vandaag de dag niet meer stoer is om fysiek en mentaal af te zien. Het moet vooral gezellig en leuk zijn tegenwoordig.

Fijn met z’n allen weg. Nou, dat interesseert mij totaal niks. Het begint nu in de sport soms wel erg soft te worden, vind ik. Geloof me, als je een lange carrière hebt, dan zit er altijd wel een half jaar bij dat het helemaal niks is. Dat kan sportief zijn, dat kan fysiek zijn, dat kan mentaal zijn en dat kan thuis zijn. Het gaat allemaal voorbijkomen, maar de kunst is om dan wel te blijven leveren. Dat is lastig. Na de Spelen van Vancouver in 2010 was ik er een jaar uit met een blessure aan mijn bovenbeen. Dat was voor mij een moeilijke periode. De Spelen in Vancouver waren ook pittig, zeker na afloop. Ik was 23 jaar en Vancouver werd omgedoopt in Svencouver. De druk op mijn schouders was enorm.

Die immense druk kennen Max Verstappen en Mathieu van der Poel ook. Daarom vond ik het zo waanzinnig knap dat Max ondanks alle gekte op Zandvoort en in de laatste GP van het seizoen gewoon deed wat-ie moest doen: winnen. Iedereen verwachtte het en hij deed het. Hetzelfde met Mathieu in de Tour de France. Iedereen keek naar hem, verwachtte dat hij even de gele trui zou pakken in zijn eerste Tour. En het lukte hem ook nog om de eerste week in het geel te rijden. Dat is zo knap.”

Ik word nog weleens gillend wakker van de foute wissel op de 10.000 meter in Vancouver

“Het zal altijd wel lastig blijven, maar ik word er echt niet meer wakker van. Het is niet zo dat ik een heel psychologisch ding van die foute wissel heb gemaakt, of zo. Het is niet leuk en het was heel heftig, maar het leven gaat gewoon door.

Natuurlijk hebben mijn coach Gerard Kemkers en ik erover gesproken, maar we hebben er ook geen boeken over vol geschreven. Uiteindelijk zijn we ook nog vier jaar met elkaar doorgegaan binnen dezelfde ploeg. Dan ga je ook niet meer elke dag over Vancouver praten, want dan zit je jezelf alleen maar in de weg. Het was wel de zwartste bladzijde uit mijn carrière. Dat zeker.

Ik heb negen jaar met Gerard gewerkt bij TVM, dat waren negen goede jaren. In 2014 maakte ik de overstap naar Jac Orie en Jumbo-Visma. Ik had niet eerder met Jac willen werken, vind het prima zoals het allemaal is gelopen. Ik heb nergens spijt van en ik had het ook voor geen goud anders willen doen.”

Een tweede plaats in Beijing telt niet

“Ik heb vier Olympische Spelen meegemaakt en bij alle vier had ik deze stelling beantwoord met: dat klopt, daar heb je helemaal gelijk in. Ik ga nu toch anders naar de Spelen. Ik heb een rugoperatie gehad, dat was niet ideaal om me op een olympisch seizoen voor te bereiden.

Ik vind het lastig om over ambities in Beijing te filosoferen. Natuurlijk wil ik mijn loopbaan daar met olympisch goud afsluiten. Als ik daar toch ben, ga ik zeker niet vooraf roepen dat ik tevreden ben met zilver.”

Na mijn schaatscarrière is het eerste wat ik doe op mijn knieën gaan voor Naomi

Lachend: “Ik heb wel vaker gezegd dat ik vind dat samen een kind hebben voor veel meer verbondenheid zorgt dan trouwen. Ik zie mezelf niet zo snel trouwen. Zoals het nu gaat, gaat het prima. Ik zie geen enkele reden om dat te veranderen. Naomi begint er ook niet over. We hebben het goed samen, we zijn net verhuisd naar Ouderkerk aan de Amstel en met onze dochter Kae gaat het ook fantastisch. Waarom zou je dan trouwen? Op dat gebied voel ik geen enkele druk.”

Veel mensen hebben een verkeerd beeld van mij, ik ben veel socialer dan men denkt

“Dat denk ik wel. Maar ik vind het niet zo erg dat mensen een verkeerd beeld van me hebben, hoor. Als de mensen die dicht bij me staan maar een goed gevoel bij me hebben. Ik ben er voor hen als ze me nodig hebben en dat weten ze hopelijk ook. Zoals zij er andersom ook voor mij zijn als ik hen nodig heb. Dat vind ik het allerbelangrijkste. Wat de buitenwereld van mij vindt of denkt, doet me niet zoveel.

Ik zie mijn schaatsschool, de Sven Kramer Academy, echt als mijn nalatenschap, mijn legacy. Ik vind het leuk om daar samen met goeie mensen mee bezig te zijn en ben heel blij dat mijn goede vriend en oud-collega Douwe de Vries de dagelijkse leiding heeft. Fijn dat de SKA nu goed draait.

Het kost veel energie om alles op z’n plek te laten vallen. Ik had dit initiatief zes jaar geleden nooit gestart. Maar de laatste jaren heb ik nagedacht hoeveel het schaatsen mij heeft gebracht en wat ik het schaatsen heb gebracht. Maar het belangrijkste is dat ik er zoveel lol aan heb beleefd. Daar wilde ik wat mee. Ik gun iedereen die lol. Het doet me echt pijn als kinderen niet dezelfde kansen krijgen die ik kreeg toen ik jong was. Ik realiseerde me dat het zonde zou zijn om straks uit te checken zonder dat ik iets terug heb gedaan voor de sport.

‘DIE DRUK KENNEN VERSTAPPEN EN VAN DER POEL OOK. DAAROM VOND IK HET ZO KNAP DAT MAX DEED WAT-IE MOEST DOEN’

De provincie Friesland wil de komende jaren duizenden schoolkinderen kennis laten maken met schaatsen en lessen subsidiëren. Schaatsen is een deel van de cultuur in Nederland. Het zit in ons DNA en dat is ook waarom iedereen gek wordt als er natuurijs ligt. Er zijn genoeg Europese landen waar ’s winters ijs ligt, maar alleen als het in Nederland vriest, is iedereen meteen in rep en roer. Fascinerend om te zien en dat verklaart meteen de kracht van onze sport. Dat is ook de magie, de reden waarom schaatsen altijd zal blijven, denk ik.

Vind je dit interessant?

Ontdek nu alle Nederlandse top titels in één app!

Al abonnee?
Log in om verder te lezen

In Friesland moeten de komende jaren tienduizend school-kinderen het ijs op. Ik geloof er heilig in dat wij de organisatie hebben om dat voor elkaar te krijgen. Ik ben het eens met Jac Orie dat bewegen sowieso een enorm probleem aan het worden is voor de Nederlandse jeugd. Ik ziet het ook om me heen. Corona heeft dit probleem alleen maar groter gemaakt. We moeten echt met z’n allen in actie komen. Iedereen moet inzien dat sport juist in deze tijd zo belangrijk is. Hoe mooi is het als je het immuunsysteem kan ondersteunen door te sporten? Wij proberen ons steentje daaraan bij te dragen.”

Ik sta te popelen om toe te treden tot de directie van Team Oranje, de gezamenlijke leiding van de Jumbo-Visma schaats- en wielerploeg

“Ik ben nu nog heel erg gefocust op de Spelen. Dat mij na mijn carrière meteen die kans wordt geboden, vind ik mooi. Maar hoe we het precies in gaan vullen, moet nog vormgegeven worden. Ik vind het wel heel uitdagend en ik denk ook dat ik er heel veel plezier uit ga halen. Dat vind ik ook belangrijk. Ik kom in een directieteam met Richard Plugge, Merijn Zeeman en Jac Orie. Het zal zeker even wennen zijn, maar ik heb er alle vertrouwen in dat die rol me ligt. Als topsporter ben je streetwise en gewend je eigen carrière te managen en die kennis neem ik alvast mee. Het voordeel richting mijn nieuwe baan is dat ik ook weet hoe het is om altijd in een snelkookpan te zitten.”

Ik spiegel mij graag aan zakelijke winnaars als voormalig Brand Loyalty-topman Robert van der Wallen en Jumbo-CEO Frits van Eerd

“Ik probeer me niet aan hen te spiegelen. Het bedrijfsleven en topsport hebben parallellen, maar het is in heel veel facetten ook weer niet hetzelfde. Het inspireert zeker om na mijn sportcarrière te kijken hoe mensen als Robert van der Wallen en Frits van Eerd werken, maar het is ook fijn om nu al af en toe te sparren met zulke mensen. Zij kunnen me heel goed duidelijk maken dat het niet voor niets is dat ze het goed voor elkaar hebben. Net als in topsport komt succes in zaken niet uit de lucht vallen. Die topmannen moeten er ook keihard voor werken en staan 24/7 aan. Topmensen in het bedrijfsleven moeten voor iedere euro knokken, zoals wij dat doen voor elke seconde.

Ik denk weleens dat er soms te makkelijk over gedacht wordt wat ervoor nodig is om op succesvolle wijze een groot bedrijf te runnen. Ja, ze hebben het allemaal goed en verdienen veel geld, maar dat dwingen ze ook af. Door hun manier van delegeren, door hun manier van organiseren, de manier van structuren neerzetten en ook door de antenne te hebben om de juiste mensen om zich heen te verzamelen. Over dit soort zaken praat ik graag met hen. Dat inspireert.”

Wat nou stoppen, ik plak er nog een jaar aan vast

“Dat zou ook kunnen, maar het meest aannemelijke is dat dit mijn laatste seizoen is. Ik zie dit seizoen absoluut niet als een afscheidstournee. Daar heb ik geen zin in. Het voelt heel beladen om keihard te zeggen: na de Spelen is het afgelopen. Dan ga ik telkens tegen mezelf zeggen als ik ergens kom: dit is de laatste keer. Dat probeer ik te voorkomen. Ik ga gewoon lekker schaatsen en hoop dat het fantastisch gaat in Beijing. En dan zal ik aan het einde van het seizoen verklappen of ik echt stop. Ik ben in elk geval helemaal niet bang voor een zwart gat, zie heel veel kansen en mogelijkheden voor de toekomst. Ik ben al zo lang gewend om 24 uur per dag topsporter te zijn, het is ook weleens fijn om dat dwangmatige wat meer los te laten.”

‘IK ZIE MEZELF NIET ZO SNEL TROUWEN. ZOALS HET NU GAAT, GAAT HET PRIMA. NAOMI BEGINT ER OOK NIET OVER’
SVEN MET DOCHTER KAE

Dit artikel komt uit:
Helden Magazine - Editie 60 - 2022

Helden Magazine - Editie 60 - 2022
Terug naar overzicht
Terug naar overzicht

Lees meer

Alle artikelen
Groot feest in noorwegen: amalia’s eerste gala
Weekend

Groot feest in noorwegen: amalia’s eerste gala

Toute royale kwam naar Oslo voor het feestje van de achttienjarige erfprinses Ingrid Alexandra. Voor heel wat jonge royals was het hun eerste konink lijke bal. Zoals voor prinses Amalia en haar Belgische collega prinses Elisabeth.

Lees meer
Wat u nog niet wist over Chantal Janzen
Story

Wat u nog niet wist over Chantal Janzen

Dit jaar zit Chantal Janzen (43) twintig jaar in het vak, en dat vraagt om evenzoveel leuke, interessante en opmerkelijke weetjes over de talentvolle presentatrice en musicalster. Want wist u bijvoorbeeld dat ze kampt met hoogtevrees, dit jaar oma wordt, in therapie is geweest en dat haar ooit zo innige band met showbizzcollega Linda de Mol ernstig bekoeld is?

Lees meer
FLINKE DOMPER voor pasgetrouwde Anouk
Party

FLINKE DOMPER voor pasgetrouwde Anouk

Eerst moest ze al afscheid nemen van haar zoon Benjahmin (20) die naar Amerika ging om zijn basketbalcarrière te vervolgen en nu vertrekt ook Anouks dochter Phoenix (17) naar de USA, nadat ze een aanbod heeft gekregen van The Washington State University om daar te komen basketballen. Ook vertrekt haar zoon Elijah (18) na de zomer voor vier jaar naar het buitenland voor een studie. De pasgetrouwde Anouk is supertrots dat ze hun dromen waar gaan maken, maar zal haar uitgevlogen kinderen enorm gaan missen, zegt ze.

Lees meer
De ware reden achter huwelijk Hans Klok
Story

De ware reden achter huwelijk Hans Klok

‘Op maandagmorgen naar het stadhuis’ Hans Klok (53) heeft de afgelopen tijd zijn leven onder de loep genomen. De illusionist wilde weten of hij iets te vrezen heeft. ‘Ik vind het verschrikkelijk hoe mijn collega’s de afgelopen maanden onder vuur zijn komen te liggen en dat men in Nederland steeds meer voor eigen rechter gaat spelen,’ vertelt Hans aan Story. ‘Bij sommige van mijn collega’s, onder wie Marco Borsato, moet nog van alles bewezen worden. Maar zijn carrière is stuk. Zelfs als straks blijkt dat het niet waar is, heeft hij een wonder nodig om terug te komen. Dat is toch verschrikkelijk? En zelfs een instantie als Madame Tussauds doet daar aan mee. Zij halen zijn beeld weg en brengen daar zelfs een persbericht over naar buiten. Dat laatste hadden ze…

Lees meer
‘Steeds vaker dacht ik: als dit het leven is, hoeft het voor mij niet meer’
Flair

‘Steeds vaker dacht ik: als dit het leven is, hoeft het voor mij niet meer’

Als Jamie Crafoord (29) 22 jaar is, krijgt ze siliconen borstprotheses. Haar geluk is van korte duur, want ze wordt doodziek. Pas als ze nog maar 37 kilo weegt en in een rolstoel belandt, ontdekken ze de oorzaak: ‘zwetende’ protheses. “Ik wilde dat spul het liefst direct nog uit mijn lichaam trekken, heb geen moment getwijfeld.”

Lees meer