Ozongat boven Zuidpool hield meteorologen in spanning

In 2020 volgden meteorologen gespannen de ontwikkelingen in de ozonlaag boven Antarctica. Een groot gat gedroeg zich heel opmerkelijk.

Het gat in de ozonlaag (blauw) was in oktober 2020 groter dan Antarctica (l) en dat bleef zo tot het half december eindelijk verdween (r).
Gewoonlijk groeit het ozongat boven Antarctica in augustus en verdwijnt het in november, ook als het zo groot is als in 2018. (GSFC/NASA & KEN IKEDA MADSEN)

Vind je dit interessant?

Ontdek nu alle Nederlandse top titels in één app!

Probeer nu 14 dagen gratisProbeer nu 14 dagen gratis

METEOROLOGIE In december 2020 maakten meteorologen die de ozonlaag in de gaten houden zich grote zorgen: een groot gat boven Antarctica ging niet meer weg. Het gat was met ruim 20 miljoen vierkante kilometer even groot als het gat dat in 2018 ontstond. Maar het leek zich anders te gedragen. Ozongaten boven Antarctica ontstaan veelal in augustus en september en zijn in oktober het grootst, waarna ze zich sluiten. Maar in december 2020 was het gat nog steeds flink groter dan eerder waargenomen.

Onderzoekers van onder meer het Europese instituut CAMS zijn met reden alert. Ozon beschermt ons tegen uv-straling, die slecht is voor mens en dier. Helaas is ozon, dat zich op 30-50 kilometer hoogte bevindt, zeer kwetsbaar. Bij temperaturen onder de-80 °C wordt het snel afgebroken door moleculen van vooral synthetische chloorhoudende stoffen.

De temperatuur in de ozonlaag boven Antarctica wordt gestuurd door windsystemen, zoals de zuidelijke polaire straalstroom. Die gaat in een golfbeweging de aarde rond, maar in sommige jaren zijn de golven klein. Dan ligt de luchttemperatuur boven Antarctica lange tijd onder de-80 °, en dat gebeurde ook in 2020. Pas na half december losten de weersystemen op. De temperatuur boven Antarctica steeg, de afbraak van de ozonlaag nam af en bij de jaarwisseling was het ozongat weg.

Desondanks benadrukken de onderzoekers dat het jaar 2020 een waarschuwing is dat we de uitstoot van stoffen die de ozonlaag afbreken nog altijd verder moeten terugdringen.

Dit artikel komt uit:
Wetenschap in Beeld - Editie 7 - 2021

Wetenschap in Beeld - Editie 7 - 2021
Terug naar overzicht
Terug naar overzicht

Lees meer

Alle artikelen
Wie denkt Roxeanne Hazes wel dat zij is?
Nieuwe Revu

Wie denkt Roxeanne Hazes wel dat zij is?

PROFIEL — Het helaas al jaren voortslepende Hazes-familieconflict krijgt een nieuw hoofdstuk door de afzegging van Roxeanne Hazes (29) voor het meezingfeest Holland Zingt Hazes in 2023. Een gemis?

Lees meer
Vrouw die de Meilandjes miljonair maakte maar afgedankt werd, slaat keihard terug!
Story

Vrouw die de Meilandjes miljonair maakte maar afgedankt werd, slaat keihard terug!

Toen de Meilandjes ruzie kregen met hun manager Valérie Lempereur, de vrouw die de markante familie nota bene definitief op de kaart zette, typeerden ze haar ineens als onbetrouwbaar. Valérie, die deze week met een autobiografie komt, kondigt in Story haar zoete wraak aan...

Lees meer
De Engelse Escobar gaat cashen
Panorama

De Engelse Escobar gaat cashen

In november wordt de grote Britse crimineel Curtis ‘Cocky’ Warren (59) vrijgelaten. ‘De Engelse Escobar’ zat dertien jaar vast. In die tijd is er een hoop veranderd. Zo is hij ineens een celebrity geworden.

Lees meer
Geldvragen
MAX Magazine

Geldvragen

FINANCIEEL JOURNALIST JAAP ROELANTS BEHANDELT IEDERE WEEK VRAGEN VAN MAX-LEZERS. Deze week: de gewone consument wordt de dupe van de strijd van de banken tegen crimineel geld. En wanneer stort de bank mijn te veel berekende rente terug?

Lees meer
Zelfs de desserts hebben schitterende herfstkleuren
Libelle Special

Zelfs de desserts hebben schitterende herfstkleuren

Met kastanjeroom en gehakte chocolade KASTANJEROOMTAART Voor 8 personen: boter om in te vetten • 6 eieren • 150 g fijne kristalsuiker • 1 blik (500 g) kastanjepuree (crème de marron) • 2 tl vanillepasta • 1 tl bakpoeder • 250 g amandelmeel • 200 ml slagroom • 100 g pure chocolade (70% cacao), grof gehakt. Extra: springvorm Ø 18 cm, bakpapier, elektrische mixer Verwarm de oven voor op 160 °C. Vet de springvorm in, bekleed bodem en zijkanten met bakpapier en vet dit ook in. Mix eieren en suiker minimaal 2 min. tot het mengsel lichtgeel en luchtig is. Voeg 400 g van de kastanjepuree toe en mix op lage stand tot het mengsel glad is. Voeg vanillepasta, amandelmeel en bakpoeder toe en spatel dit er zo luchtig mogelijk door. Giet het…

Lees meer